Av. İlke Deniz Durna (denizdurna@gmail.com) Bilişim ve Teknoloji Hukuku Yüksek Lisans Programı
YANDEX ARAMA MOTORU VE GETİRDİĞİ YENİLİKLER
Yandex, Türk piyasasına girişi çok yeni olan, ancak Rusya’da ve özellikle Bağımsız Devletler Topluluğu’na üye birçok ülke arasında yıllardır bilinen ve en çok kullanılan arama motorudur. Rusça konuşulan birçok ülkede kullanım oranı 1. sıradadır.
Yandex, Google-Bing-Yahoo gibi arama motorlarına rakip olan bir arama motoru olmanın ötesinde, ayrıca ücretsiz e-mail hizmeti, panoramik 3D sokak görüntüleri hizmeti, gerçek zamanlı trafik durumu hizmeti, diller arası çeviri hizmeti ve henüz Türkiye’de uygulamaya girmemiş ancak diğer faaliyet gösterdiği ülkelerde uygulanan e-ticaret ve dijital ödeme hizmetleri sunmaktadır. Yandex’in sunduğu bu hizmetler çok geniş bir kullanıcı kitlesine hitap etmesine yardımcı olmaktadır. Özellikle e-mail ve arama motoru hizmetleri hemen hemen tüm kullanıcılarının olmazsa olmazı olan hizmetler olduğu için, Yandex’in hitap ettiği kesim olarak bütün internet kullanıcılarını göz önünde bulundurması doğru olacaktır.
Yandex’i benzer hizmet sağlayan diğer sitelerden ayıran en önemli özellikle ücretsiz sunduğu sınırsız boyutta dosya alışverişine olanak tanıyan ve sınırsız şekilde veri depolanabilecek e-mail hizmetidir. Benzer e-mail hizmetleri genelde 10 mb’ın üzerinde dosyaların gönderilmesine izin vermezken, Yandex’’in sunduğu serviste böyle bir sınırlama söz konusu değildir. Özellikle mimari projeler ve 3D grafiklerde, ayrıca büyük hacimli iş projelerinde ortaya çıkan veri transferi sıkıntıları bu sayede aşılabilmektedir. Bunun yanı sıra başka bir e-posta servis sağlayıcıda olan bütün veriler, yazılar ve dosyalar Yandex’in e-posta servisine aktarmak mümkün olup, kullanılan diğer bütün e-posta servisleri tek servis altında Yandex’te birleştirilebilir. Ayrıca Yandex’in kendi ürünü olan özel anti-virüs ve anti-spam yazılımları, e-posta kutularını korumaktadır.
Yandex’i farklılaştıran en önemli özelliklerden birisi 360 dereceyle İstanbul ve Ankara’da ki tüm sokakların taranmış olması ve bu sokakların Panoramik görüntü olarak çok detaylı bir şekilde görülüp sanal ortamda gezilebilmesidir. Özellikle yol tariflerinde, gayrimenkul incelemelerinde ve daha birçok konuda kullanıcılara büyük kolaylık sağlayacak güncel 3 boyutlu fotoğrafların yayınlanması önemli bir çalışmadır. Buna ek olarak, özellikle İstanbul ve Ankara trafiğini gerçek zamanlı olarak ölçebilen algoritmanın araç sürücülerine büyük faydaları olacağı aşikardır. Bu uygulamanın İstanbul ve Ankara dışında bütün Türkiye’ye yaygınlaştırılması ve mobil uygulama vasıtasıyla araç sürücülerinin telefonlarından trafik durumu eş zamanlı olarak öğrenebilmesi, müşteri portföyünü oldukça genişletmektedir.
Yandex arayüzü ve kullanılabilirlik açısından, sadece ve rahat kullanılabilir bir tasarıma sahip. Bir internet sitesi için olması gereken en önemli özelliklerden birisi, tüm browser programlarıyla uyumlu olup hiçbirisinde sorun yaratmıyor olmasıdır. Yandex.com.tr sayfasını internet Explorer, chrome, firefox, opera gibi tüm programlarla deneyerek açtığım zaman gördüm ki, site hepsiyle uyumlu ve sorunsuz olarak çalışmaktadır. Mobil uygulamalar açısından ise Nokia’nın symbian altyapısıyla ilgili application henüz hazır olmamakla birlikte, Android ve Iphone için hazırlanan application’lar kullanıma hazır ve sorunsuz çalışmaktadır. Yandex’in açılış hızı google ile kıyaslandığında çok az da olsa yavaş kalmaktadır, ancak arama sonuçlarındaki hızı google ile rekabet edebilecek düzeydedir.
Yandex’in müşteri ilişkilerine baktığımız zaman, anasayfadaki contact bölümünden doldurulan iletişim formuna, müşteri temsilcileri tarafından çok kısa zamanda dönüldüğünü bizzat deneyerek gördüm. İletişim bölümünün yanı sıra, Yandex ile ilgili bütün konularda bilgi alınabilecek detaylı hazırlanmış bir yardım bölümü mevcuttur. Yandex bir Rus firması olmasına karşın, Türkiye’de ciddi bir ofis kurmuş ve Türk pazarına önem vermiştir. Şu anda Türkiye ofisinde, Yandex Türkiye Ülke Müdürü Alisher Hasanov’un söylediğine göre 20 civarında tam zamanlı, 30 civarında da yarı zamanlı olmak üzere yaklaşık 50 çalışan bulunmaktadır.
Yandex, PR faaliyetleri kapsamında Türkiye’ye özel bir birim oluşturmuş ve birçok bilişim temalı etkinlikte bu ekiple birlikte kendisini tanıtıcı sunumlar gerçekleştirmiştir. Ayrıca birçok basın organında Yandex’in sunduğu ayırt edici hizmetlerle ilgili haberler çıkmaya başlamıştır.
Bunların yanında, Yandex Türkiye’ye yönelik sosyal medya kulvarında henüz çok yeterli değildir. Bu kapsamda daha çok tanıtıcı faaliyet göstermesi, daha geniş kitlelerce tanınmasına olanak sağlayacaktır.
Yandex, rakip firmalara benzer şekilde hizmetlerini ücretsiz sunmaktadır. Gelir modeli olarak reklama dayalı gelir modelini benimsemiştir. Yandex gelirinin önemli bir bölümünü içeriğe dayalı reklamcılıktan elde etmektedir. Bu sistemde reklamlar, kullanıcıların arama sorgularıyla eşleştirilir, bu da reklamlar yayınlanırken doğru kitlenin hedeflenmesini sağlar. Ayrıca Yandex’in reklamları şirketin çözüm ortağı olan binlerce web sitesinde de gösterilir. Yandex.Direct reklam yerleştirme sistemi Rusya piyasasında lider konumundadır. Bunun yanı sıra Yandex’in gelirinin küçük bir payı medya bazlı reklamcılık kaynaklıdır. Gelirlerinin %95′i Rusya piyasasından elde edilmektedir.
- Henüz katılım yapılmamış.
